Het bestaande landschap als vertrekpunt
Vlietland als landschappelijke basis
<p>Dutch Lake Residence is ontworpen vanuit het bestaande groen-blauwe landschap van Vlietland. Het plan vertrekt niet vanuit de gedachte om een nieuw landschap te maken, maar om bestaande structuren te benutten, zorgvuldig in te passen en waar mogelijk te versterken.</p><p>Water, oevers, bos, beplanting, routes en recreatiewoningen worden daarbij niet als losse onderdelen benaderd. Samen vormen zij het raamwerk voor een parklandschap waarin verblijf, recreatie en landschap met elkaar verbonden zijn.</p><p>Vlietland is een recreatiegebied van ruim 300 hectare ten zuiden van Leiden, tussen kanaal de Vliet en de A4. Het gebied bestaat uit diepe waterplassen, bos, graslanden, stranden en recreatieve routes. Het plangebied van Dutch Lake Residence ligt in het noordelijke deel van Vlietland, op de overgang van dicht bos naar open water. Juist die overgang vormt de basis voor de landschappelijke inpassing.</p>
Van verouderd naar samenhangend landschap
De bestaande groenstructuren in het plangebied zijn op dit moment op veel plekken monotoon en verouderd, met beperkte biodiversiteit en beleefbaarheid van water en natuur. Een groot deel van de bestaande beplanting bestaat uit snelgroeiende soorten die zich in een verouderingsfase bevinden of te maken hebben met ziektebeelden.
Juist die opgave vormt het vertrekpunt voor de landschappelijke inpassing hieronder: één samenhangende visie in plaats van losse ingrepen. Op basis van een gedetailleerde inventarisatie van het bestaande bomenbestand is per boom bepaald welke exemplaren behouden blijven, welke op termijn worden vervangen en waar ruimte is voor nieuwe aanplant.
Meer water en natuurvriendelijke oevers
De recreatiewoningen zijn geen losstaand bouwprogramma, maar de drager van een bredere kwaliteitsimpuls voor het gebied. De ontwikkeling maakt investeringen mogelijk in nieuw water, natuurvriendelijke oevers, gevarieerde beplanting, recreatieve routes en het langdurige beheer van het landschap.
Binnen het plangebied wordt circa 4,4 hectare nieuw water gegraven. Het water wordt daarmee verder het gebied ingetrokken en de totale oeverlengte groeit tot circa 4.215 meter. Ongeveer 80% van deze oevers wordt natuurvriendelijk ingericht, met flauwe taluds, onderwaterbeschoeiing en oeverbeplanting. Hierdoor ontstaat een rijkere afwisseling van open water, riet, grasland, bos en natuurlijke oevers.
Beplanting en zandstranden in cijfers
De groeninrichting van Dutch Lake Residence is opgebouwd uit verschillende typen beplanting, elk met een eigen rol in het landschap:
- Grasland van de Bosweide en het Oeverveld: circa 21.500 m²
- Struweel dat dient als kavelscheiding en buffer richting de ontsluitingswegen: circa 10.500 m²
- Rietoevers: circa 11.000 m²
- Zandstranden: circa 3.200 m²
Alle oevers, met uitzondering van de plekken bij bruggen en haventjes, worden natuurvriendelijk aangelegd. Per waterkavel is één steiger toegestaan, met een maximale breedte van een derde van de oever. Zo blijft de natuurlijke uitstraling van de oeverzone leidend.
Drie landschappelijke zones
Dutch Lake Residence kiest niet voor één uniforme inrichting, maar benut juist de kwaliteiten van de drie landschapstypen die in het bestemmingsplan zijn onderscheiden. Per zone is zorgvuldig uitgewerkt hoe de recreatiewoningen worden ingepast, steeds met vrij zicht op het omliggende landschap: bos, natuurlijk grasland of natuurlijk water.
De verschillende zones worden met elkaar verbonden door collectieve plekken, open velden en doorgaande routes om te wandelen, spelen en recreëren. Langs de erfgrens blijft daarnaast een bufferzone van 8 meter vrij van bebouwing. Zo ontstaat een groene en geleidelijke overgang naar het omliggende Vlietland.
Natuurlijk bos
De recreatiewoningen liggen verspreid en verscholen tussen de bomen, met voldoende beschutting en privacy. Bestaande gezonde bomen worden zoveel mogelijk behouden. Parkeren gebeurt halfverhard en verscholen tussen de bomen, zonder ondergronds parkeren.
Natuurlijke graslanden
De recreatie woningen liggen aan de rand van het open veld, met de rug in de beplanting en zicht op het grasland. Bestaand natuurlijk grasland wordt behouden en aangevuld met inheemse soorten. De overgangen worden vormgegeven met bloeiende kruiden, bloemen en grassen.
Waterrijke zone
De woningen liggen aan het water, met een zichtrelatie op de plassen en de rug in de bosranden. Oeverbeplanting, rietkragen en wilgen versterken de relatie met het water. Aanlegsteigers zijn mogelijk. Minstens 50% (OF 80%???) van de nieuwe oeverlengte wordt natuurvriendelijk ingericht met een flauw talud van 1:3.
Ruimte om te spelen en te verblijven
In het collectieve gebied is plek voor diverse vormen van recreëren en spelen, maar ook staat hier natuurbeleving centraal. Het hele park is in feite een speelgebied, met natuurlijke speelaanleidingen die passen bij de omgeving. Verspreid door het park zijn daarnaast plekken om te zitten en te verblijven, uitgevoerd in duurzame materialen die aansluiten bij de natuurlijke uitstraling van het park.
Paden en routes door het landschap
De manier van bewegen door het park sluit aan bij het karakter van elke plek. Kavels worden ontsloten via smallere erftoegangswegen, uitgevoerd als shared space met halfverharding, waar auto en langzaam verkeer de ruimte delen.
Daarnaast loopt door het hele park een netwerk van struinpaden: smalle schelpenpaden en zandpaden voor wandelaars. Deze paden krijgen bewust geen verlichting, om de natuurwaarde van het gebied te beschermen.
Verlichting met oog voor de natuur
Een recreatiepark kan niet zonder goede buitenverlichting: die is nodig voor sociale veiligheid en oriëntatie. Tegelijk is de natuur in Vlietland, met name vleermuizen, gevoelig voor licht. Daarom worden bewust plekken donker gehouden.
Verlichting komt vooral langs wegen en bij de entrees van kavels, en is altijd naar beneden gericht om te voorkomen dat boomkronen worden beschenen. Waar mogelijk wordt gewerkt met dimbare of sensorgestuurde verlichting, die alleen aangaat bij beweging. Voor de masten en armaturen wordt gekeken naar circulaire en biobased materialen.
Beheer bepaalt de blijvende kwaliteit
De landschappelijke kwaliteit ontstaat niet alleen door het ontwerp. Onderdelen zoals profielen, verlichting, bruggen en collectieve plekken worden verder uitgewerkt in een inrichtingsplan. Het beheer van oevers en grotere groenstructuren wordt ondergebracht in collectief parkbeheer.
Dat is van belang, omdat natuurvriendelijke oevers, rietkragen, bosranden, struwelen en graslanden alleen waarde houden wanneer zij langdurig zorgvuldig worden beheerd. De beoogde kwaliteitswinst is daarom geen eenmalig beeld, maar een opgave waarin ontwerp, uitvoering en beheer met elkaar verbonden blijven.
Gevestigd in het recreatiegebied Vlietland, omringd door open water en groen.
